Kredyt Ekologiczny BGK a inwestycje w rolnictwie i przetwórstwie: szanse i ograniczenia
Rosnące koszty energii uderzają w rentowność przetwórstwa i produkcji rolnej. Odpowiedzią może być Kredyt Ekologiczny finansowany z programu FENG (Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki). Choć nazwa sugeruje pożyczkę, w rzeczywistości jest to instrument dotacyjny, w którym tzw. „premia ekologiczna” spłaca znaczną część kapitału kredytu zaciągniętego w banku komercyjnym.
Wokół tego programu narosło jednak wiele mitów. Wyjaśniamy, kto faktycznie może z niego skorzystać i na co można przeznaczyć środki.
Kto może skorzystać? Ważne rozróżnienie
Kredyt Ekologiczny jest przeznaczony dla sektora MŚP (Mikro, Małe i Średnie Przedsiębiorstwa) oraz tzw. Small Mid-caps i Mid-caps.
- Przetwórcy: Mleczarnie, piekarnie, zakłady mięsne działające jako spółki czy jednoosobowe działalności gospodarcze idealnie wpisują się w ten program.
- Rolnicy: Tutaj sprawa jest bardziej złożona. Rolnik ryczałtowy niebędący przedsiębiorcą w rozumieniu unijnym zazwyczaj nie kwalifikuje się do programu FENG. Aby skorzystać z Kredytu Ekologicznego, rolnik musi prowadzić zarejestrowaną działalność gospodarczą (lub dział specjalny produkcji rolnej rozliczany na zasadach, które pozwalają uznać go za MŚP) i posiadać zdolność kredytową.
Na czym polega mechanizm?
- Zlecasz audyt energetyczny, który musi wykazać, że planowana inwestycja przyniesie min. 30% oszczędności energii pierwotnej w odniesieniu do modernizowanego obszaru.
- Starasz się o kredyt w banku współpracującym z BGK.
- Po uzyskaniu promesy kredytowej składasz wniosek do BGK o dofinansowanie.
- BGK przyznaje „premię ekologiczną”, która spłaca część Twojego kredytu.
Wysokość dofinansowania:
Nie jest to sztywne 80%. Poziom wsparcia zależy od wielkości przedsiębiorstwa, lokalizacji inwestycji (zgodnie z Mapą Pomocy Regionalnej) oraz rodzaju wydatku. Realnie dofinansowanie wynosi od 25% do 80% kosztów kwalifikowalnych.
Co można sfinansować? (Przykłady dla branży)
Kluczem jest wykazanie efektu ekologicznego (oszczędności energii).
- Termomodernizacja: Ocieplenie hal produkcyjnych, chlewni, magazynów, wymiana okien i bram.
- Wymiana maszyn (modernizacja): Zastąpienie starych, energochłonnych linii technologicznych (np. pasteryzatorów, pieców piekarniczych) nowymi urządzeniami o znacznie wyższej efektywności energetycznej.
- OZE: Instalacje fotowoltaiczne, pompy ciepła, magazyny energii – o ile wynikają z audytu.
Uwaga na „ciągniki”: Program Kredyt Ekologiczny nie służy do prostej wymiany floty maszyn rolniczych (np. zakupu nowego diesla). Zakup ciągnika byłby możliwy tylko w bardzo specyficznych przypadkach (np. pojazd elektryczny/wodorowy w przedsiębiorstwie), o ile audyt wykaże wymagane oszczędności energii, co w typowym gospodarstwie jest trudne do obrony w tym programie.
Łączenie z innymi dotacjami – unikaj podwójnego finansowania
Złota zasada funduszy UE: jeden wydatek (jedna faktura) nie może być sfinansowany z dwóch źródeł. Nie możesz wziąć dotacji z PROW na pompę ciepła i jednocześnie wpisać jej do Kredytu Ekologicznego.
Możesz jednak podzielić inwestycję na etapy (tzw. demarkacja):
- Etap 1 (PROW/KPO): Budowa nowej obory i zakup wyposażenia technologicznego.
- Etap 2 (Kredyt Ekologiczny BGK): Montaż instalacji fotowoltaicznej na dachu tej obory oraz pompy ciepła (jako osobny projekt modernizacji energetycznej).
Takie rozdzielenie jest bezpieczne, pod warunkiem że są to odrębne elementy, a audyt energetyczny dla BGK jest poprawnie przygotowany. Wymaga to jednak precyzyjnego planowania księgowego.
Wnioski: Kredyt Ekologiczny to potężne narzędzie dla przetwórców i dużych, „ufirmowionych” gospodarstw planujących inwestycje w OZE i termomodernizację. Dla mniejszych rolników prostsze mogą okazać się programy typu „Agroenergia” lub standardowe wsparcie w ramach WPR.